| Podstawowe dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Jerzy Bandrowski |
| Pseudonimy | Tersytes, Ters, Vorax |
| Urodzenie | 22 stycznia 1883, Rzeszów |
| Śmierć | 21 sierpnia 1940, Kraków |
| Zawód | Pisarz; dziennikarz; tłumacz z angielskiego |
| Edukacja i działalność | |
| Studia | Filozofia (UJ); slawistyka (Praga) |
| Wybrane publikacje | Przez jasne wrota; Pielgrzymi; Wściekłe psy; W kraju orangutanów i rajskich ptaków |
Jerzy Bandrowski urodził się 22 stycznia 1883 roku w Rzeszowie i zmarł 21 sierpnia 1940 roku w Krakowie. Był autorem powieści obyczajowych i książek dla młodzieży, publicystą oraz tłumaczem dzieł anglojęzycznych.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się w rodzinie Juliusza Mariana i Heleny z Kadenów. Miał braci Juliusza i Tadeusza. Studiował filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz slawistykę na uniwersytecie w Pradze. Debiutował literacko w 1902 roku nowelą w warszawskim "Kurierze Porannym".
Dziennikarstwo, pobyt w Rosji i działalność wojskowa
W 1909 roku redagował humorystyczny "Kurier Świąteczny". W 1910 roku podjął współpracę ze "Słowem Polskim" we Lwowie. W latach 1915–1919 przebywał w Rosji. Był wiceprezesem Polskiego Komitetu Wojennego, który zorganizował Dywizję Syberyjską walczącą przeciw bolszewikom, i redagował broszury patriotyczne dla żołnierzy.
Pobyt na Wybrzeżu, praca w Poznaniu i przeprowadzka do Krakowa
Po powrocie do Polski mieszkał we Lwowie, a następnie przeniósł się do Poznania i współpracował z "Kurierem Poznańskim". Jesienią 1926 roku przybył do Jastarni jako korespondent tego tytułu i zamieszkał u miejscowego rybaka Dawida Długiego — dziś adres tego domu to ulica Bałtycka 28. W czasie pobytu na Półwyspie Helskim obserwował życie ludności rybackiej i pisał teksty o tematyce morskiej dla wejherowskiego periodyku "Kleka".
W czasie II wojny światowej Niemcy wysiedlili go z Poznania; wówczas przeniósł się do Krakowa.
Twórczość literacka i wspomnienia
Bandrowski pisał powieści obyczajowe, książki dla młodzieży oraz powieści sensacyjne, także w formie scenariuszy filmowych. W pamiętniku "Przez jasne wrota" zawarł wspomnienia z pobytu w Rosji. Tematykę tego okresu podejmował także w powieściach takich jak Pielgrzymi, Krwawa chmura, Czerwona rakieta i Wściekłe psy.
W 1951 roku wszystkie jego utwory zostały wycofane z polskich bibliotek i objęte cenzurą.
Wybrane publikacje
Poniżej kilka tytułów ilustrujących różnorodność twórczości Bandrowskiego:
- Romans Marty (1910)
- Przez jasne wrota (1920)
- Pielgrzymi (1920)
- W kraju orangutanów i rajskich ptaków (1922)
- Wściekłe psy (1921)
- Przygody komendanta Wilczka (1929)
Wybrane przekłady
Jako tłumacz z języka angielskiego przygotował przekłady m.in. Rudyard Kiplinga, Jacka Londona i Rabindranatha Tagore. Do jego tłumaczeń należą:
- Rudyard Kipling — "Stalky i spółka", "O człowieku, który chciał być królem"
- Jack London — "Wyga"
- Rabindranath Tagore — "Rozbicie", "Głodne kamienie"
- James Huneker — "Chopin: człowiek i artysta"
6 listopada 2011 roku w Jastarni odsłonięto tablicę upamiętniającą miejsce zamieszkania Bandrowskiego.
